Mevzuat

T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Sigortalar Kurumu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği

İdari Para Cezaları, Araştırma ve resen Yapıcalak İşlemler

BİRİNCİ BÖLÜM
Kurumca Verilecek İdari Para Cezaları
İşyeri Bildirgesine Bağlı İdari Para Cezası
Madde 31–İşverenin, Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen İşyeri Bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başlayacağı tarihte, işyerinin devri halinde devir alanın en geç devir tarihinde, miras yoluyla intikali durumunda ise mirasçıların en geç ölüm tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma vermemesi halinde, Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) bendi uyarınca işlem yapılır.
Sigortalı İşe Giriş Bildirgesine Bağlı İdari Para Cezası
Madde 32–İşveren ve varsa aracı tarafından bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen Sigortalı İşe Giriş Bildirgesinin Kanunun 9 uncu maddesinde öngörülen sürelerde Kuruma verilmemesi halinde, Kanunun 140 ıncı maddesinin (b) bendine göre işlem yapılır.
Diğer Yükümlülüklere Bağlı İdari Para Cezaları
Madde 33–İşverenler veya varsa aracılara ve 4957 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre sigortalıyı devir alanlara;
a) Bu Yönetmelikte belirtilen Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin gerek Kanunun 79 uncu maddesinin birinci fıkrasında, gerek bu Yönetmelikte öngörülen sürede verilmemesi halinde, Kanunun 140 ıncı maddesinin (c) bendi,
b) İşyeri kayıtlarının istenilen sürede ibraz edilmemesi, ibraz edilmekle beraber bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenmemesi halinde, Kanunun 140 ıncı maddesinin (d) bendi,
c) Bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen belgenin aynı maddede açıklanan sürede işyerlerinde sigortalıların görebileceği bir yere asılmaması durumunda, Kanunun 140 ıncı maddesinin (e) bendi,
hükümleri uygulanır.
İdari Para Cezalarının Ayrı Ayrı Uygulanması
Madde 34–Bu Yönetmeliğin 31, 32 ve 33 üncü maddelerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverenler hakkında her bir yükümlülük için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır.
İdari Para Cezalarının Tebliği
Madde 35 –İdari para cezaları Kurumca hesaplanarak ilgililere tebliğ edilir. Söz konusu cezalar tebliğ tarihinden itibaren (15) gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kurumun ilgili Ünitesine itiraz edilebilir.
İdari Para Cezalarına İtiraz ve Sonuçları
Madde 36–İdari para cezasına karşı yapılan itirazı Kurumca reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren (60) gün içinde İdare Mahkemesine başvurabilirler. Mahkemeye itiraz, takip ve tahsilatı durdurmaz. Ancak, yanlış veya yersiz alındığına karar verilen idari para cezaları, talep edilmesi halinde, Kuruma başka borcun olmaması kaydıyla kanuni faizi ile birlikte ilgililere iade olunur.
Cezanın Belgenin Verilmesine Engel Teşkil Etmemesi
Madde 37–İdari para cezalarının uygulanması, işverenlerin bu Yönetmeliğin 13 ve 20 nci maddelerinde belirtilen belgeleri Kuruma vermelerine engel teşkil etmez.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruma Yeterli İşçiliğin Bildirilmiş Olup Olmadığına İlişkin Araştırma ve Resen Yapılacak İşlemler
Araştırma ve Resen Yapılacak İşlemler
Madde 38– a) Kanunun 83 üncü maddesinde belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından ihale yoluyla yaptırılan her türlü işlerde Ünitece yapılacak araştırma; işin kesin kabulünün ya da geçici kabulünün noksansız olarak yapıldığı tarihten sonra ve işverene ödenmesi gereken Katma Değer Vergisi (KDV) hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dahil toplam istihkak tutarına, işin asgari işçilik oranının % 25 eksiği uygulanmak suretiyle yapılır.
Şu kadar ki, işin sözleşmesinde çalıştırılacak sigortalı sayısı belli ise, öncelikle bu sigortalıların adam/gün sayısı üzerinden Kuruma bildirilmiş olup olmadığı araştırılır. Bu araştırma sonucunda Kuruma bildirilmeyen sigortalılar ile ilgili belgelerin verilmesi, yapılacak bir ay süreli bir tebligat ile işverenden istenilir. Belgelerin verilmemesi veya eksik verilmesi halinde bu belgeler Ünitece resen düzenlenir. Belgelerin Ünitece düzenlenmesinin mümkün olmadığı hallerde ise birinci paragrafta öngörüldüğü gibi işlem yapılır.
Asgari işçilik oranları, Kurum bünyesinde oluşturulan Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenir ve bu oranlar Tebliğ ile Resmi Gazete’ de yayımlanır.
İhaleli işin birden fazla konuyu kapsıyor olması ve her bir işin asgari işçilik oranının bilinmesi halinde, işverenin yazılı isteği üzerine araştırma, bu işlerin en yükseğine ilişkin asgari işçilik oranı dikkate alınarak yapılabilir.
İdarece, işverene ödemelerin döviz şeklinde yapılması durumunda, döviz tutarı, ödemenin yapıldığı tarihteki T.C.Merkez Bankasınca belirlenen döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek işlem yapılır.
b) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılan özel bina inşaatı işyerleri hakkında Ünitece yapılacak araştırma; bina maliyetine Kurumca yayımlanan tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle yapılır.
Bina maliyeti, inşaatın ruhsatnamesinde yazılı bulunan (ruhsatnamesi yoksa Ünitece tespit edilecek) yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle hesaplanır.
Birim maliyet bedelleri, her yıl inşaatın sınıfı ve grubuna göre Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilerek Kurum Sigorta İşleri Genel Müdürlüğünce çıkarılacak bir genelge ile açıklanır.
İnşaatın niteliği dikkate alınarak, inşaatın ruhsatnamesi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilen listede kayıtlı yapının sınıfı ve grubunun farklı olduğunun anlaşılması halinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenen yapı sınıfı ve grubu esas alınarak işlem yapılır.
Genelgede belirtilmemiş olan inşaata ait birim maliyet bedeli, genelgede kayıtlı benzeri bir inşaatın birim maliyet bedeli üzerinden hesaplanabilir.
Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaatın maliyetinin hesaplanmasında o yıl için tespit edilen, başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaatın maliyetinin hesabında ise bitirildiği yıldan önceki yıla ait birim maliyet bedeli esas alınır.
Araştırma, bina inşaatının bittiği tarihten sonra yapılır. Ancak, bu işlem, zorunlu hallerde, inşaat, Ek:10’da bulunan cetvelde gösterilen durumlara uygun bulunduğu takdirde bu oranlar aynen, uymadığı takdirde ise, yapılmayan kısımlar yapılan kısımlara oranlanarak bulunacak maliyet esas alınmak suretiyle inşaatın herhangi bir safhasında da yapılabilir.
Gerektiğinde, inşaatın başladığı ve bitirildiği tarihin işverence resmi makamlardan alınacak belgelerle kanıtlanması istenebilir. İnşaatın başladığı tarihin resmi belge ile kanıtlanamaması halinde, ruhsat tarihi inşaatın başladığı tarih olarak kabul edilir.
c) Ortak Hükümler;
Araştırma yapılırken, ihale konusu işlerde kesin kabulün ya da geçici kabulün noksansız yapıldığı, bina inşaatı işyerlerinde de, inşaatın bitirildiği tarihe kadar Kuruma bildirilmiş olan işçilik miktarı dikkate alınır.
Araştırma yapılmasına imkan bulunmayan veya gerekli görülen hallerde, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarı sigorta müfettişince tespit olunur.
Ünitece yapılan araştırma sonucunda bu maddenin (a) bendine göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden bulunan; gerçek veya tüzel kişilerce yapılan bina inşaatı işyerlerinde ise (b) bendi uyarınca hesaplanan prim tutarı, faaliyet süresinin son ayına mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ olunur. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödeneceğinin ve daha sonra sigorta müfettişince inceleme yapılması istenilmeyeceğinin bir dilekçe ile bildirilmesi halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.
Ünitece hesaplanan borcun yapılan tebligata rağmen ödenmeyeceğinin bildirilmesi veya tebligatta belirtilen sürede bildirimde bulunulmaması durumunda sigorta müfettişince inceleme yapılır.
Sigorta müfettişince inceleme yapılmasına başlanıldıktan sonra inceleme sonucuna göre işlem yapılır.
İşyerleri hakkında Ünitece araştırma yapılmış olması, gerektiğinde sigorta müfettişince işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti hususunda inceleme yapılmasına engel oluşturmaz. Sigorta müfettişince inceleme yapılması durumunda, daha önce ödenmiş prim ve varsa gecikme zammı tutarı, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarı üzerinden hesaplanan ve Kuruma ödenmediği anlaşılan prim ve gecikme zammından mahsup edilir.
Sigorta müfettişince işin yürütümü için gerekli olduğu saptanan asgari işçilik miktarının Kuruma bildirilmediğinin anlaşılması halinde, bildirilmeyen tutar, hangi aya ait olduğu hususunda bir tespit varsa o aya; tespit yoksa faaliyette bulunulan son aya mal edilir ve bu Yönetmeliğin 39 uncu maddesi ile Kanunun 140 ıncı maddesinin (c) bendinin 3 üncü alt bendi ile (d) bendinin son alt bendi de nazara alınarak gerekli işlem yapılır.
d) İşyerlerinde;
1) Fiilen veya işyeri kayıtlarından tespit edilecek her türlü bilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edildiği halde bu çalışmaları Kuruma bildirilmeyen veya eksik bildirilen,
2) Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığına veya eksik ücret ödendiğine dair belgeleri Kuruma verilmeyen veya verilen bu belgeler Kurumca geçerli sayılmayan,
sigortalılar ile ilgili olarak düzenlenmesi gereken, Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi ve Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Ünitece yapılacak bir ay süreli tebligat ile ilgili işveren veya aracıdan istenilir.
Söz konusu belgeler, yapılan tebligata rağmen verilmediği takdirde Kurum Ünitesince resen düzenlenir.
Resen Prim Tahakkuku
Madde 39– a) Bu Yönetmeliğin 38 inci maddesi uyarınca,
b) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesi Hakkında Yönetmelik hükmüne istinaden düzenlenen rapor neticesinde,
tahakkuk ettirilen primler, Kanunun 80 inci maddesi de nazara alınmak suretiyle hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ olunur.
İtiraz
Madde 40–İşveren, bu Yönetmeliğin 38 ve 39 uncu maddeleri uyarınca hesaplanarak tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde prim borcunu tebliğ eden Üniteye dilekçe vermek veya bu dilekçeyi taahhütlü olarak göndermek suretiyle itiraz edebilir. Dilekçenin taahhütlü olarak gönderilmesi halinde postaya verildiği tarih Kuruma verildiği tarih olarak kabul edilir. İtiraza ilişkin dilekçe şekle tabi değildir. Üniteye itiraz takibi durdurur.
İtirazın İncelenmesi
Madde 41–İtiraz, Ünite İtiraz Komisyonunda incelenerek karara bağlanır.
İtiraz Süresinden Sonraki İddialar
Madde 42– İtiraz süresi geçtikten sonra işveren yeni iddialar ileri süremez.
Maddi Hatalar
Madde 43–Maddi hatalar taraflarca ileri sürülmemiş olsa bile Ünite İtiraz Komisyonunca resen nazara alınır.
İtirazdan Vazgeçme
Madde 44 –İşveren veya vekili, itiraz hakkında Ünite İtiraz Komisyonunca karar verilinceye kadar itirazından vazgeçebilir. Vazgeçme, işverenin Üniteye vereceği bir dilekçe ile veya bu husustaki beyanının tutanak ile tespiti suretiyle yapılır. Vazgeçme beyanı açık olmalıdır. Vazgeçme halinde itiraz eden o olaya münhasır olmak üzere itiraz hakkını kaybetmiş sayılır.
Kararlarda Bulunması Gereken Hususlar
Madde 45 –Ünite İtiraz Komisyonunca alınan kararlarda;
a) Karar ve esas numarası,
b) İtiraz edenin adı, soyadı (veya ticari unvanı) ve açık adresi,
c) İşyeri sicil numarası,
d) Tebliğ olunan prim borcunun miktarı,
e) İtiraz olunan prim borcunun miktarı,
f) Borç tebligatının tebliğ tarihi,
g) İtirazın yapıldığı tarih,
h) İtirazın konusu,
i) Kararın gerekçesi ve hüküm,
j) Karar tarihi
hususlarının bulunması gereklidir.
Kararların Adedi, Tebliği ve Saklanması
Madde 46 –Ünite İtiraz Komisyonunca alınan karar üç nüsha düzenlenir. Üyeler tarafından imzalanıp Ünite mührü ile mühürlendikten sonra bir nüshası işyeri dosyasında muhafaza edilir, bir nüshası itiraz edene tebliğ olunur, bir nüshası da Ünitede klase edilir.
Ünite İtiraz Komisyonunun Oluşturulması
Madde 47 –Ünite İtiraz Komisyonu, müdür veya yardımcısının başkanlığında, işveren servisi şefi, işveren memuru ve varsa Ünite avukatından oluşur.
Ünite İtiraz Komisyonunun Toplanması
Madde 48 –Ünite İtiraz Komisyonu, iş durumuna göre, Ünite müdürünün çağrısı üzerine haftada en az bir defa çalışma saatleri içinde toplanır.
Toplantı günü, saati ve yeri Ünite müdürü tarafından tespit edilir.